W poszukiwaniu pierwszych oznak wiosny w ogrodzie (cz. III)

Gdy w GOOGLE wpiszecie nazwę śmiałek darniowy, to od razu wyskoczą informacje na temat zaniedbanych łąk i ugorów. I jak w takiej narracji udowodnić, że mówimy o szlachetnych, pięknych trawach OZDOBNYCH???
Na szczęście sięgając po literaturę anglojęzyczną zmienia się nieco wydźwięk i czytamy już o tufted fairy grass, co w wolnym tłumaczeniu oznacza trawę przypominającą czub wróżki. I wówczas wiem, że jestem już w domu :)

To bardzo wyrafinowane określenie jest o tyle zasadne, że śmiałki to nie tylko gęste kule liści, ale także przepiękne wiechy kwiatostanów, zwiewne i zmienne w zależności od pory roku.



Decydując się na wybór śmiałka jako rośliny ozdobnej najczęściej jesteśmy zachęceni jego wczesnym startem i szybkim wzrostem, co przekłada się na szybki, atrakcyjny efekt.

Drugą niekwestionowaną zaletą są ich niewielkie wymagania stanowiskowe.

Śmiałki są pod tym względem niezwykle plastyczne i tolerują nasze zaniechania. A w sytuacjach mocno kryzysowych jeśli dopuścimy do jego złej kondycji czy kiepskiego wyglądu/nieestetycznego, zawsze można go ściąć i dostaniemy kolejną szansę.

Śmiałki to przeniesienie naturalnych akcentów do naszego najbliższego otoczenia. Gatunki, które bez problemu znajdziemy w sprzedaży w wielu odmianach, pochodzą z naszych łąk i lasów każdej części Polski.

Dlatego jeśli lubicie nasadzenia naturalistyczne, harmonijne, zwiewne, ulotne – nie możecie z nich zrezygnować. Choć w Polsce prym wiodą dwa gatunki, jest wiele odmian, które różnią się między sobą głównie pokrojem i układem kłosów, po które możecie sięgnąć przeglądając ofertę naszego sklepu.



Ś M I A Ł K I    P O N I ż E J    1   M E T R A    W Y S O K O Ś C I:

  Deschampsia caespitosa 'Goldtau' - 'GOLDTAU' – jedna z bardziej rozpowszechnionych odmian, kompaktowa, zwarta i kształtna. Kępa liści w kolorze ciemnej zieleni nie przekracza 50 cm, a kwiatostan jest zwiewny, pierzasty i długotrwały. Początkowo kłosy mają fioletowy połysk, potem wyraźnie srebrny a na końcu całe przybierają złoty kolor.

   - 'PALAVA' – czeska odmiana z 2000 roku zidentyfikowana w OB. w Pradze. Niewysoka, zwarta kępa ma liście w butelkowo-zielonym kolorze, nieco lśniące. Przed kwitnieniem przypomina ‘Goldtau’, za to w okresie kwitnienia nisko ponad kępą wisi obfita, pierzasta chmura złotego kwiatostanu. Łodygi wcześnie nabierają złotego koloru dając efekt rozświetlenia kępy liści.

  
- 'TAUTRÄGER' – symetryczna odmiana w ciemnozielonym, o liściach skórzastych w dotyku. Kwiatostany są początkowo blado zielone, ze stalowo-niebieskim refleksem, potem kremowo lśniące a następnie złoto-żółte. Kwiatostany tej odmiany tkwią na sztywnych sterczących łodygach, choć same wiechy przewieszają się znacznie stwarzając wrażenie omiatania całej kępy.

Deschampsia caespitosa 'Northern Lights'

  
- 'NORTHERN LIGHTS' – jedyna paskowana odmiana wśród śmiałków.
Jej liście są zielone z jaskrawym paskowaniem na kremowo-złoto, często z różowym nalotem u wierzchołków. Niestety ma dużo rewersów, więc trzeba ją często dzielić by zachować właściwą kolorystykę.
Niewysoka, kulista kępa z wyjątkowo delikatnymi, wręcz transparentnymi kwiatostanami w kolorze starego złota.

   - 'PIXIE FOUNTAIN' – kolejna kompaktowa
i bardzo gęsta odmiana. Jej wąskie, ciemnozielone liście mają srebrzysty połysk.
Na ich tle fajnie odbijają się purpurowo nabiegłe kwiatostany, na łukowatych, krótkich łodygach.
Wiechy delikatne, mgiełkowate, okalające kępę tworzą niesforne chmury.


Ś M I A Ł K I    P O W Y ż E J    1   M E T R A    W Y S O K O Ś C I:

   - 'GOLDGEHÄNGE' – jak nazwa wskazuje kwiatostany MUSZĄ mieć ciepło złote przebarwienie i… dokładnie tak właśnie jest :)
Wiechy mają wyraźnie opadające, przewieszające się gałązkach, które odbijają się na tle ciemnozielonych, wąskich liści. Kwiatostanu tej odmiany są malowniczo zawieszone wysoko ponad kępą.

   - 'GOLDSCHLEIER' – popularna i równie okazała kształtem i wielkością odmiana. Jej kolejną zaletą jest wczesne kwitnienie. Kulista kępa ciemnych liści oscyluje na wysokości prawie metra, natomiast migocący kwiatostan jest wysoko ponad kępą. Wiechy wcześnie łapią jasnozłoty odcień, który pogłębia się z upływem czasu aż do odcieni starego złota na jesień. W okresie kwitnienia uwagę przyciąga wielka chmura drobnych kłosków, lśniąca zwłaszcza w słońcu.

   - 'MILL END' – niekwestionowany faworyt wśród śmiałków – piękna i stosunkowo nowa odmiana z angielskiego Knoll Gardens. Ma ciemnozielone liście, wyraźnie przewieszające się, dzięki którym super wygląda nawet bez kwiatostanu. W okresie kwitnienia na długich, smukłych łodygach srebrzą się delikatnie rozgałęzione, kłębiaste wiechy, które zmieniają się w złoto-brązowe jesienią.

   - 'SCHOTTLAND' – przepiękna Szkocka odmiana o idealnie kulistym kształcie osiągająca prawie metr średnicy. Liście mają ciemny, głęboki odcień zieleni, podobnie jak wiechy, które wychodzą z kępy. Są duże i pierzaste, z ciemnobordową poświatą, potem srebrzyście lśniące. W przeciwieństwie do innych odmian, których kwiatostany dość szybko łapią kolory złota, ta odmiana utrzymuje dość długo zielony kwiatostan.
Deschampsia caespitosa 'Schottland'

   - 'WALDSCHRATT' – jedna z bardziej ulubionych odmian w zachodniej części Europy, u nas jakoś chyba nie bardzo znana… Niewysoka kępa ciemnozielonych liści oscylująca w granicach 40-45 cm jest zwieńczona kwiatostanem na dłuuuuugich łodygach. Wiechy są przewieszające, zabarwione w ciepłych odcieniach złota na smukłych łodygach w tym samym kolorze.

   - 'BRONZESHLEIER' – zdecydowanie jesienny akcent w rodzinie śmiałków ze względu na niesamowity, malowniczy efekt w końcówce sezonu. Ma liście zielone, sztywne i wyraźnie szorstkie w dotyku. Kwiatostan początkowo jest zielony, ze złoto-brązowym jesiennym przebarwieniem. Kolumnowo ułożone łodygi utrzymują wysoko zwarty, pierzasty kwiatostan.

   - 'TARDIFLORA' – jedna z mniej znanych i popularnych odmian w Polsce. Późno, co może być jej atutem na rabatach mieszanych. Liście soczyście zielone tworzą zwartą, symetryczną kępę. Wiechy na początku są zielone z odrobiną różu, potem ze złotym refleksem, aż stają się zupełnie złote. Łodygi są smukłe i ułożone kolumnowo, zwieńczone zwartym, chmurowatym kwiatostanem.



Tyle w temacie śmiałka darniowego. Dechampsia flexuosa 'Tatra Gold' w dywanie z konwalnika
Do dyspozycji mamy jeszcze śmiałka pogiętego (Deschampsia flexuosa). Gatunek porasta nasze lasy do złudzenia przypominając kostrzewę leśną (Festuca altissima).
Rurkowate, cienkie jak chirurgiczne nici liście tworzą kępki, ponad którymi migocze w słońcu delikatny kwiatostan. I choć gatunek zapewne jest słabo kojarzony, to jego żółta odmiana 'Tatra Gold' (lub po prostu 'Aurea') jest trawą, która zdobywa coraz szersze uznanie.
Być może dlatego, że często jest alternatywą dla żółtej odmiany kostrzewy sinej (Festuca glauca 'Golden Toupee'), a być może bardziej za sprawą intensywnego wybarwienia.
Wiosenny kolor liści śmiałka ma zabarwienie z pogranicza żółtego i zielonego, by na lato bić po oczach soczystym żółtym kolorem. Latem ponad kępą unosi się różowo-czerwony delikatny obłoczek kwiatostanu.

Kolejnym śmiałkiem, którego próżno szukać po rabatach (no może poza tymi w Ogrodach Botanicznych i Arboretach) jest śmiałek żyworodny (Deschampsia vivipara).
Wyglądem bardzo podobny do śmiałka darniowego, tyle, że o bardziej okazałych rozmiarach. Natomiast w okresie kwitnienia ponad kępą fruwają grube, mięsiste wiechy, które nie wydają nasion, a przyczepiają się do podłoża.
Efekt - WOW!


Jeśli nadal zastanawiacie się co mogą wnieść śmiałki w naszych ogrodach, to zsyntezujmy to, co już zostało powiedziane:

 Śmiałki dodają naszemu otoczeniu lekkości, łapią ruch, skrzą, migoczą.

Poprzez swoją zmienność na przestrzeni sezonu mogą kryć niedostatki innych roślin, podkreślać kształty i faktury.

Są imitacją latających owadów, puchatych obłoków unoszących się nad soczystą zielenią.

Ale by dostrzec ich walory warto wykorzystać je do nasadzeń w większych grupach, choć posadzenie ich pojedynczo czy np. w fajnych donicach wcale nie jest błędem. Bynajmniej! Skrzące w zachodzącym słońcu czy ścięte szronem, będą zawsze trochę niesforne i ulotne.

Deschampasia caespitosa 'Spiritus Albus'Tych już zdeklarowanych zwolenników i tych ledwo przekonanych czeka niebawem iście spirytystyczne doznanie :)
W szkółce Tomka Grochowskiego rośnie już nowa odmiana śmiałka o bielejących liściach.
Początkowo zielona, stopniowo nabiera (a właściwie traci kolor) by zmienić się z soczyście zielonej przez blado zieloną do białej. Odbarwienie utrzymuje się przez około 2 m-ce po czym znów wraca do zielonego.
Kwiatostany są mniej typowe niż u znanych odmian śmiałka darniowego - bardziej transparentne, delikatne, na długich łodygach sięgających nawet do 1,5 metra. Odmiana będzie dostępna pod nazwą 'Spiritus Albus' i nie będzie obowiązywała na niego żadna akcyza :)



To nasz śmiałkowy JOKER na ten sezon i od połowy kwietnia będzie dostępny w sprzedaży internetowej!